10 ayda 102 coğrafi işaretli ürünü tescil edildi

Türkiye Patent ve Marka Ofisi (TÜİK) verilerine göre, Türkiye 2026 yılının ilk 10 ayında coğrafi işaretler kapsamında 102 ürün tescil ettirdi.

Anadolu Ajansı'nın TURKPATENT verilerine dayanarak yaptığı bir derleme, Türkiye genelinde nesilden nesile aktarılan bölgesel lezzetlerin, geleneksel üretim yöntemlerinin ve el sanatlarının coğrafi işaret tescilleri yoluyla koruma altına alındığını gösterdi.

Ekim ayı sonu itibarıyla Türkiye'de tescilli coğrafi işaretli ürün sayısı 1.912'ye ulaşırken, 805 başvurunun tescil işlemleri devam etmektedir.

10 aylık dönemde tescil edilen ürünler, geleneksel yemekler, tatlılar, meyveler, sebzeler ve el sanatları da dahil olmak üzere çok çeşitli kategorileri kapsıyordu.

Anadolu'nun dört bir yanından yöresel lezzetler listeye eklendi.

Zengin mutfak mirasıyla bilinen Hatay, bu dönemde 15 coğrafi işaret tesciline imza attı.

Yeni tescillenen ürünler arasında Antakya kerebic, Antakya sasico, Hatay abugannus, Hatay Arap kebabı, Hatay haytali, Hatay musabbak tatlısı ve Hatay zahterli kahke yer aldı.

Kuzeydeki Çorum ilinde, Çorum simidi, su böreği, Uyuk sarımsağı, Osmancık domates kavurması ve İşkilip tepsi kebabı da dahil olmak üzere yedi ürün coğrafi işaret statüsü aldı.

Gaziantep ayrıca listeye avrat salatası, dis hedigi, nohut helvası, sakız helvası ve Yemen geleneksel deri ayakkabıları gibi çeşitli yöresel lezzetleri de ekledi.

Yeni tescil edilen diğer ürünler arasında Ankara'dan Haymana sosis ve yoğurt, Polatlı işkembe çorbası ve Çubuk tandır böreği; Bilecik'ten Bozuyuk kuzu kokoreç, Pazaryeri boza ve Kızıldamlar kestane kabağı yer alıyor.

Kayseri purov mantısı ve poç kebabı, Erzurum paça çorbası, Kars erişte pilavı, Siirt pirtike çorbası ve Trabzon dondurması da Türkiye'nin tescilli bölgesel spesiyaliteleri arasına katıldı.

Listede ayrıca Çanakkale meşe balı, Erzincan astragalus balı, Semdinli balı ve Zonguldak kestane balı da yer alıyordu.

Geleneksel el sanatları da koruma altına alınıyor.

Coğrafi işaret tescilleri sadece gıda ürünleriyle sınırlı değildi.

Adana bükümlü altın bilezikler, Gaziantep Yemen ayakkabıları, Karapınar halıları, Çamlıyayla nakışları, Tokat nakışları, Trabzon iç çamaşırları ve Vakfikebir siyah kilitleri de tescil edilerek geleneksel el sanatlarının korunması sağlandı.

Bu tesciller, Anadolu'nun bölgesel el sanatlarını koruma ve geleneksel üretim tekniklerini gelecek nesillere aktarma yolunda atılan önemli adımları temsil etmektedir.

Türk kahvesi, geleneksel ürün adı olarak tescil edilmiştir.

Türk kahvesi, Türkiye'de de geleneksel ürün adı kategorisinde tescil edilmiştir.

Bu tescil, en az 30 yıldır kullanılan ve geleneksel üretim yöntemleri, bileşimleri veya hammaddeleriyle öne çıkan ürün isimlerini korumayı amaçlamaktadır.

Coğrafi işaret tescilleri, belirli bölgelerle ilişkilendirilen özellikleri korumayı, üreticilerin haklarını güvence altına almayı, taklitleri önlemeyi ve tüketicilere doğru bilgi sağlamayı amaçlamaktadır.

Yetkililer ayrıca, tescilli ürünleri teşvik ederek, markalarını oluşturarak ve ticari potansiyellerini genişleterek yerel üretimi desteklemeyi, kırsal kalkınmayı güçlendirmeyi ve geleneksel üretim kültürünü korumayı amaçlamaktadır.