Bayezid´in Acı Hikâyesi

KEMAL ÇAĞLAYAN

Bayezid'in acı hikayesi.

Kanuni Sultan Süleyman ile Hürrem Sultanın oğullarından Bayezid ile 3 torununun acı sonu, mezarlarının bulunduğu Sivas'ta ziyarete gelenlerin yüreğini burkuyor.

Alınan bilgiye göre, Osmanlı İmparatorluğunun en uzun süre tahtta kalan padişahı Kanuni Sultan Süleymanın oğullarından Şehzade Bayezidin mezarı, Yukarı Tekke Mezarlığındaki Abdulvahabi Gazi Camisinde yer alıyor.

Tartışmalara yol açan Muhteşem Yüzyıl adlı dizide aşkları konu edilen Kanuni Sultan Süleyman ile Hürrem Sultanın oğlu olan Bayezidin kabri, oğulları Orhan, Osman ve Abdullah ile birlikte camideki Abdulvahabi Gazi Türbesinin yer aldığı alanda bulunuyor. Cam ile çevrili bir alan içindeki sandukaların yan kısmında bulunan levhada, Şehzadeler Kanuni Sultan Süleymanın oğlu Bayezid ve oğulları Osman, Orhan, Abdullah burada metfundur. Şehit masumlara El Fatiha yazıyor.

Abdulvahabi Gazi Hazretlerinin türbesini ziyarete gelen vatandaşlar, caminin içinde türbeye giden yolda sağ tarafta şehzadeler diye anılan Bayezid ve oğullarının mezarında da dua okuyor.

Bayezid ve oğullarının ilimizde gömülü olmalarının hikayesi Abdulvahabi Gazi Camisi Yaptırma ve Yaşatma Derneğince bastırılan broşürde de anlatılıyor.

ŞEHZADE BAYEZİDİN YÜREK BURKAN HİKAYESİ

Tarihi kaynaklarda, annesinin Hürrem Sultan olduğu belirtilen Bayezidin kardeşlerinden Mahmud ve Abdullahın çok küçük yaşlarda öldüğü, diğer kardeşleri Mehmed ve Cihangirin genç yaşta hastalanarak, Mustafanın ise askerler tarafından tahtın varisi olarak desteklendiği için Hürrem Sultanın entrikalarının da etkisiyle Kanuni tarafından boğdurularak öldüğü bilgisi yer alıyor.

Erkek kardeşlerinden sadece Selimin sağ kaldığı ifade edilen Bayezidin taht kavgası yaptığı ağabeyi Selim ve onun tarafını tutan babasıyla mücadele ettiği, daha sonra yaşanan çeşitli gelişmelerin ardından oğullarını alarak İran şahına sığındığı kaydediliyor. İranda Şah Tahmasb tarafından büyük bir törenle karşılandığı ifade edilen Bayezidin, onun aracılığıyla babasından affını dilediği, Kanuninin de bir ara onu affetmeyi düşünse de Selimin ve Tahmasbın tutumları karşısında bundan vazgeçtiği, bu çekişmeden yararlanmak isteyen Tahmasbın bir bahaneyle Bayezidi ve oğullarını hapse attırdığı belirtiliyor.

Bundan sonra Kanuni, Selim ve Tahmasb arasında Bayezidin teslimi konusunda yazışma ve pazarlıklar başladığı, anlaşma sağlanınca Kazvine giden Osmanlı elçilerinin 25 Eylül 1561 tarihinde önce Bayezidi, ardından da oğullarını boğarak öldürdükleri kaydediliyor. Bayezid ve oğullarının cenazelerinin Sivasa getirilerek defnedildiği, Bayezid öldüğü zaman 36, en büyük oğlu Orhanın ise 16 yaşlarında olduğu bilgisi yer alıyor.

Bayezidin ölümünden sonra İstanbula getirilen eşinin de bir kale içinde tutulduğu ve yanında bulunan 3 yaşındaki oğlunun da öldürüldüğü tarihi kaynaklarda aktarılıyor.

KANUNİ İLE BAYEZİDİN YAZDIĞI DOKUNAKLI MEKTUPLAR

Karakter bakımından Kanuniye benzediği, melankolik, zeki, mütevazı ve cesur bir kişi olarak nitelendirildiği belirtilen Bayezidin, Şahi mahlasıyla yazdığı şiirler bulunuyor.

Veliahtlık meselesinde babasına isyan edince Kanuni Sultan Süleyman tarafından kovulan Bayezid, af dilemek için babasına şu nazmı yolluyor:

Ey seraser aleme Sultan Süleymanım baba,

Tende Canım, Canımın içinde cananım baba,

Bayezîdine kıyar mısın benim canım baba

Bigünahım, Hak bilür, devletlü sultanım baba.

Enbiya ser-defteri yani ki Âdem hakkıçün,

Hem dahi Musî ile îsî-i Meryem hakkıçün,

Kainatın server-i ol Ruh-i azam hakkıçün,

Bigünahım, Hak bilür, devletlü sultanım baba...

...Hak Taala, kim cihanın şahı etmiştir seni

Öldürüp ben kulunu, güldürme şahım düşmeni

Gözlerim nuru oğullarımdan ayırma beni

Bigünahım, Hak bilür devletlü sultanım baba

Tutalım iki elim baştan başa kanda ola,

Bu meseldir, söylenir kim kul günah itse nola

Bayezîdin suçunu bağışla, kıyma bu kula,

Bigünahım, Hak bilür, devletlü sultanım baba.

Kanuni Sultan Süleyman ise oğluna cevaben yazdığı mektubunda, şu dizelere yer veriyor:

Ey demadem mazhar-ı tuğyan-ı isyanım oğul

Takmıyan boynuna her giz tavk-ı fermanım oğul

Ben kıyar mıydım sana ey Bayezîd Hanım oğul

Bî-günahım deme bari tevbe kıl canım oğul

CAMİNİN İMAMI BOSTANCI

Abdulvahabi Gazi Camisi içerisinde yer alan mezarlarla ilgili olarak Sivas Müftülüğü yetkilileri,, Bayezidin tarihi kaynaklarda geçen hikayesi hakkında bilgi vererek, Tabi ki günahıyla, hatasıyla, sevabıyla bu tarihe mal olmuş bir olaydır. Bize düşen taraf bunlardan ders almak ve geleceğe öyle bakmak diye konuştu.

Bayezid ve Kanuninin şairane yönü olduğunu dile getiren yetkililer, Bayezid babasına bir takım mektuplar yazıyor. Mektubunda şiir dilini kullanıyor. Babası da ona aynı şekilde şiir diliyle cevap veriyor dediler.