HABAŞ’ta yaşananlar Meclis gündeminde

İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen patlama ve yangın, işçi sağlığı ve iş güvenliği alanındaki denetimleri yeniden gündeme getirdi. Yeni Parti Sivas Milletvekili Ulaş Karasu, yaşananların münferit olaylar olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine göre 2025 yılında en az 2 bin 105, 2026 yılının ilk on ayında ise en az 1.930 işçi çalışırken hayatını kaybetti. HABAŞ tesislerinde son 19 günde meydana gelen üç ayrı olayda toplam 19 işçinin yaşamını yitirdiğine ilişkin verilerin bütün yönleriyle araştırılması gerektiğini belirten Karasu, geçmiş iş cinayetlerinden neden ders çıkarılmadığının açıklanmasını istedi.

10 BAKANLIĞA SORU ÖNERGESİ

Karasu'nun hazırladığı soru önergeleriyle 10 bakanlığa farklı başlıklarda sorular yöneltildi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına iş güvenliği denetimleri, taşeron sistemi ve işveren sorumlulukları; Adalet Bakanlığına adli soruşturmalar ve geçmiş davalar; İçişleri Bakanlığına işyeri ruhsatları ve yerel idare denetimleri soruldu.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına çevre izinleri ve büyük endüstriyel kaza riskleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına yatırım teşvikleri ve teknik güvenlik yatırımları, Hazine ve Maliye Bakanlığına şirkete sağlanan kamu kaynakları yöneltildi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından doğal gaz ve enerji altyapısının güvenliği, Sağlık Bakanlığından yaralıların tedavi süreçleri ve acil müdahale kapasitesi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından mağdur ailelere sağlanacak destekler, Ticaret Bakanlığından ise şirket yönetiminin hukuki durumu ve ticaret sicili kayıtları hakkında bilgi istendi.

“DESTEK VARSA, KAMUYA KARŞI SORUMLULUK DA OLMALIDIR!”

Karasu, HABAŞ'ın 2025 Sürdürülebilirlik Raporu'nda kamu kaynaklı vergi indirimleri, krediler ve teşviklerin toplamının 18,27 milyar TL olarak açıklandığını hatırlattı. Aynı raporda 2025 yılında kayıp günlü iş kazalarının 229'a, alt işveren çalışanlarındaki kazaların ise 83'e yükseldiğine dikkat çekti.

Kamu kaynaklarından yararlanan şirketlerin iş güvenliği performansının da denetlenmesi gerektiğini belirten Karasu, teşviklerin işçi sağlığı ve güvenliği kriterlerine bağlanmasını istedi. Karasu, “Hükumetin görevi yalnızca yatırımcıya teşvik vermek, üretimi ve ihracatı artırmak değildir. Hükumetin birinci görevi, insan hayatını korumaktır. İşçinin can güvenliğini sağlayamayan bir denetim sistemi, görevini yapmıyor demektir” ifadelerini kullandı.

Açıklamasında kamu desteği ile iş güvenliği denetimleri arasındaki ilişkiye de dikkat çeken Karasu, “Bir şirkete milyarlarca liralık kamu desteği sağlanırken, o şirkette çalışan işçilerin yaşamını korumak için hangi denetimlerin yapıldığı da açıklanmalıdır. İşçiler hayatını kaybettikten sonra soruşturma başlatmak elbette gereklidir. Ancak asıl sorulması gereken, bu insanlar ölmeden önce hangi önlemlerin alındığı ve geçmiş iş cinayetlerinden neden ders çıkarılmadığıdır” dedi.

Meselenin yalnızca HABAŞ ile sınırlı olmadığını ifade eden Karasu, “Bu mesele yalnızca HABAŞ meselesi değildir. Türkiye'nin bütün demir-çelik fabrikaları ve çok tehlikeli sanayi tesisleri denetlenmelidir. Taşeron sisteminin yarattığı riskler giderilmeli, işveren sorumluluğu güçlendirilmeli, ihmali bulunanlar hesap vermelidir. İşçinin can güvenliği bir maliyet kalemi değildir. İnsan hayatı hiçbir şirketin kâr hesabından daha değersiz değildir. İş cinayetlerini önlemek devletin görevidir. Biz bunun takipçisi olacağız” ifadelerini kullandı.