Milli SİHA’ların öncü ismi Özdemir Bayraktar anılıyor

Türk savunma sanayisinin gelişiminde önemli rol oynayan girişimci, yüksek mühendis ve sanayici Özdemir Bayraktar, 18 Ekim 2021’de hayatını kaybetti. Hayatının son 20 yılını iş yerinde geçiren Bayraktar, Türkiye’nin insansız hava aracı teknolojilerinde dışa bağımlılığını azaltmayı hedefleyen milli SİHA projesinin hayata geçirilmesinde öncü rol üstlendi.

Sarıyer’in Garipçe köyünde dünyaya gelen Özdemir Bayraktar, Kabataş Erkek Lisesi’nden mezun olduktan sonra 1967’de İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümüne girdi. Başarılı bir eğitim döneminin ardından 1972’de mezun olan Bayraktar, iki yıl boyunca İTÜ Motorlar Kürsüsü Profesörü İsmail Hakkı Öz’ün araştırma asistanlığını yaptı ve içten yanmalı motorlar alanında yüksek lisans çalışmasını tamamladı.

Türkiye sanayisinin öncü kuruluşlarından Burdur Traktör, İstanbul Segman ve Uzel gibi fabrikaların kuruluş ve yeni yatırım süreçlerinde teknik yönetici olarak görev alan Bayraktar, sanayi alanındaki deneyimini daha sonra savunma teknolojilerine taşıdı.

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankasında bilgisayar programcısı olarak çalışan Canan Bayraktar ile evlenen Özdemir Bayraktar’ın Haluk, Selçuk ve Ahmet adlarında üç çocuğu dünyaya geldi.

Tek matkapla başlayan Baykar yolculuğu

Özdemir Bayraktar, 1984 yılında otomotiv sektöründe yerlileştirme çalışmalarına katkı sağlamak amacıyla Baykar Makina’nın kuruluşunda yer aldı. Tek bir matkap makinesiyle başlayan üretim yolculuğunda hassas talaşlı imalat alanında özgün makine tasarımları, imalat çalışmaları ve parça işleme aparatlarının geliştirilmesi süreçlerini yönetti.

Baykar’ın milli ve özgün insansız hava aracı teknolojilerine yönelmesinde öncü rol üstlenen Bayraktar, projelerin tasarımından prototip üretimine, imalatından yatırım planlamasına kadar birçok aşamada aktif görev aldı.

Baykar tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri için geliştirilen ilk insansız hava araçlarından Bayraktar Mini İHA’nın AR-GE çalışmalarının yürütüldüğü 2005-2009 yıllarında Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde askerlerle birlikte gerçekleştirilen çalışmalara liderlik etti.

Milli ve özgün İHA’larda imzası var

Baykar tarafından geliştirilen insansız hava araçlarının tasarım süreçlerinde önemli sorumluluklar üstlenen Özdemir Bayraktar, Bayraktar TB2 SİHA ve Bayraktar AKINCI TİHA’nın özgün tasarımlarına da katkı sağladı. Mühendislik birikimini güncel teknolojilerle birleştiren Bayraktar, çalışma hayatı boyunca tasarım ve geliştirme faaliyetlerine öncelik verdi.

Bayraktar, Bayraktar TB2 SİHA’ların Karabağ’ın Ermenistan işgalinden kurtarılması sürecine sağladığı katkılar dolayısıyla 2021 yılında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından Karabağ Nişanı’na layık görüldü.

Türkiye’nin insansız hava araçları alanındaki gelişiminde öncü isimlerden biri olarak anılan Bayraktar’ın ortaya koyduğu mühendislik birikimi, bugün de Baykar bünyesinde yürütülen teknoloji çalışmalarına temel oluşturuyor.

Baykar’ın ihracat faaliyetleri dünya pazarına yayıldı

Özdemir Bayraktar’ın temellerini attığı Baykar, insansız hava araçları alanındaki üretim ve ihracat faaliyetlerini sürdürüyor. Şirket, son yıllarda gelirlerinin yüzde 90’ından fazlasını ihracattan elde ederken Türkiye’nin yüksek teknoloji ihracatına da katkı sağlıyor.

Verilen bilgilere göre Türkiye, Baykar’ın faaliyetleriyle dünya insansız hava aracı pazarında yüzde 65 paya ulaştı. Son üç yıldır dünya SİHA pazarındaki liderliğini sürdürdüğü belirtilen şirket, 2025 yılında 2,2 milyar dolarlık ihracat hacmine erişti.

Baykar, Bayraktar TB2 SİHA için 36 ülkeyle, Bayraktar AKINCI TİHA için ise 16 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladı. Şirketin iki platform için anlaşma yaptığı ülke sayısı toplamda 39 olarak açıklandı.

İsmi eğitim ve bilim projelerinde yaşatılıyor

Özdemir Bayraktar’ın vefatının ardından adını yaşatmak ve teknoloji alanındaki çalışmalarını gelecek nesillere aktarmak amacıyla Baykar, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) ve çeşitli kurumlar tarafından farklı projeler hayata geçirildi.

Baykar’ın kurucusunun adını taşıyan Özdemir Bayraktar Milli Teknoloji Merkezi’nde 200 bin metrekarelik tesiste insansız hava araçları ve sistemlerinin üretimi gerçekleştiriliyor. Havacılık ve uzay teknolojileri alanında eğitim vermek amacıyla kurulan Özdemir Bayraktar Havacılık ve Uzay Teknolojileri Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi de bu alandaki eğitim yatırımları arasında bulunuyor.

Trabzon, Samsun ve İstanbul’un farklı noktalarında açılan Özdemir Bayraktar Bilim Merkezleri, öğrencileri bilim ve teknolojiyle buluşturuyor. Merkezlerde DENEYAP atölyeleri aracılığıyla gençlerin teknolojik becerilerini geliştirmeye yönelik eğitimler düzenleniyor.

Baykar ve Bayraktar Azerbaycan Teknoloji’nin destekleriyle Kocaeli’nin Gebze ilçesindeki TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi yerleşkesinde ve Erzincan’daki 3. Ordu Komutanlığı bünyesinde Özdemir Bayraktar Camii inşa edildi.

İstanbul Teknik Üniversitesi 1773 Teknopark ve Baykar iş birliğiyle İTÜ Özdemir Bayraktar Tasarım ve Prototipleme Merkezi kuruldu. Samsun Üniversitesi Özdemir Bayraktar Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi ise 6 bin metrekareyi aşan alanda araştırma ve eğitim laboratuvarları, uçak bakım ve onarım hangarları ile uçuş okuluyla faaliyet gösteriyor.

Özdemir Bayraktar’ın mezun olduğu Kabataş Erkek Lisesi’nde de Baykar tarafından İHA atölyesi oluşturuldu. TEKNOFEST kapsamında gerçekleştirilen “Bir Çocuk Gelsin Bir Uçağa Dokunsun” gezi programıyla yüz binlerce öğrencinin teknoloji ve havacılık etkinlikleriyle buluşması sağlandı.

Gençlere yönelik burs desteği sürüyor

Baykar, 2022 yılından itibaren T3 Vakfı aracılığıyla Özdemir Bayraktar Milli Teknoloji Burs Programı’nı hayata geçirdi. Program kapsamında Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunu benimseyen ve Türkiye’nin yerli teknoloji geliştirme çalışmalarına katkı sunmak isteyen ortaokul, lise, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerine burs desteği veriliyor.

Baykar tarafından düzenlenen Özdemir Bayraktar Ödül Töreni de şirket bünyesinde yıl boyunca yürütülen çalışmalarda öne çıkan personelin ödüllendirildiği etkinlikler arasında yer alıyor.

Özdemir Bayraktar’ın adı, teknoloji merkezlerinden eğitim kurumlarına, bilim merkezlerinden burs programlarına kadar farklı projelerle yaşatılmaya devam ediyor. Mühendislik ve üretim alanında attığı adımlarla şekillenen çalışmaları, Türkiye’nin insansız hava aracı teknolojilerindeki gelişim sürecinin önemli parçalarından biri olmayı sürdürüyor.