Sahursuz oruç tutmayın!

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı ve Romatoloji Bilim Dalı Başkanı Ali Şahin, Ramazan ayında oruç tutmanın metabolizma üzerindeki etkileri ve olası sağlık risklerine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.

METABOLİZMA ÇÖKMÜYOR, YÖN DEĞİŞTİRİYOR

Oruç sırasında 8–12 saat içinde glikojen depolarının tükendiğini belirten Prof. Dr. Şahin, vücudun enerji üretiminde yağ kullanımına geçtiğini söyledi. İnsülin düzeyinin düştüğünü, glukagonun arttığını ifade eden Şahin, metabolizma hızının hafif yavaşladığını ancak bunun “metabolizma çökmesi” anlamına gelmediğini vurguladı. Dengeli sahur ve iftarla sağlıklı bir sürecin mümkün olduğunu kaydetti.

İLK GÜNLERDE BAŞ AĞRISI NORMAL

Ramazan’ın ilk günlerinde baş ağrısı ve halsizliğin sık görüldüğünü belirten Şahin, bunun başlıca nedenlerini kan şekeri düşüşü, kafein yoksunluğu, yetersiz sıvı alımı ve elektrolit dengesizliği olarak sıraladı. Bu belirtilerin genellikle birkaç gün içinde azaldığını söyledi.

EN BÜYÜK HATA KONTROLSÜZ BESLENME

Ramazan’da en sık karşılaşılan sağlık sorunlarının çoğunun beslenme hatalarından kaynaklandığını ifade eden Şahin; hazımsızlık, reflü, kabızlık, kan şekeri dalgalanmaları ve tansiyon düzensizliklerine dikkat çekti. “Ramazan bir tek öğünde ziyafet dönemi değildir” diyerek öğün planlamasının önemine vurgu yaptı.

İftarda hızlı ve aşırı yemek, sahuru atlamak, fazla hamur işi ve kızartma tüketmek ile yetersiz su içmenin en sık yapılan hatalar arasında olduğunu belirtti.

SAHUR ATLAMA RİSKLİ

Sahurun mutlaka yapılması gerektiğini belirten Prof. Dr. Şahin, sahura kalkmamanın açlık süresini uzattığını, kan şekeri düşüşünü artırdığını ve kas kaybı riskini yükselttiğini söyledi. Özellikle diyabet hastalarında riskin daha yüksek olduğunu ifade etti.

Sahurda yumurta, yoğurt, kefir, peynir, yulaf, tam tahıllı ekmek, kuruyemiş ve sebze gibi protein ve lif içeren besinlerin tercih edilmesini önerdi.

Günlük su ihtiyacının 1,5–2,5 litre arasında değiştiğini belirten Şahin, suyun iftar ile sahur arasına yayılarak tüketilmesi gerektiğini söyledi. Ramazan’da ağır antrenmanların önerilmediğini belirten Şahin, iftardan 1–2 saat sonra hafif egzersiz ya da iftara 30–60 dakika kala hafif tempolu yürüyüş yapılabileceğini ifade etti.

ROMATOLOJİK HASTALAR DİKKATLİ OLMALI

Romatolojik hastalarda en kritik konunun hastalık aktivitesinin stabil olması ve ilaç düzeninin bozulmaması olduğunu belirten Şahin, çoklu doz ilaç kullanan hastalarda bireysel doz planlamasının şart olduğunu söyledi. Dehidratasyon riski olan ilaçlarda böbrek fonksiyonlarının yakından izlenmesi gerektiğini vurguladı.

Yüksek hastalık aktivitesi olanlar, son 3 ayda alevlenme yaşayanlar, yüksek doz steroid kullananlar, aktif vaskülit hastaları ve ileri böbrek tutulumu bulunanların mutlaka hekim kontrolünde karar vermesi gerektiğini ifade etti.

AÇ KARNINA İLAÇ KULLANIMI NASIL OLMALI?

“Aç karnına ilaç” ifadesinin farmakolojik olarak net bir zamanlama gerektirdiğini belirten Şahin, ilacın yemekten en az 30–60 dakika önce ya da yemekten en az 2 saat sonra alınması gerektiğini söyledi. Ramazan’da en güvenli yöntemin sahurdan 30–60 dakika önce ilaç almak olduğunu ifade etti.

BAYRAMDA ANİ YÜKLENMEYE DİKKAT

Bayramda ani kalori yüklenmesinin mide sorunlarına yol açabileceğini belirten Şahin, küçük porsiyonlar tercih edilmesini ve şerbetli tatlılar yerine sütlü tatlıların seçilmesini önerdi. Ramazan sonrası öğün düzenine kademeli geçiş yapılması gerektiğini sözlerine ekledi.

Prof. Dr. Şahin, Ramazan’ın manevi arınma, sabır ve disiplin ayı olduğunu belirterek, sağlıklı bir Ramazan geçirilmesi temennisinde bulundu.