Sivas'ta kamu ihalelerinin yüzde 53'ü yerel firmalarda kaldı

Sivas'ın kamu ihale karnesi Kayseri ile kıyaslandı: 6.085 ihalede tek teklif oranı yüzde 29,2

Sivas'ta kamu ihalelerini kim kazanıyor? İhaleye kaç firma teklif veriyor? Kazanılan iş ilde mi kalıyor, yoksa başka illere mi gidiyor? Sivas'ın kamu alımlarında yıllık hacim ne kadar? İhaleGlobal'in Sivas için hazırladığı il karnesi, bu soruları EKAP'ta yayımlanan ihale sonuçlarıyla yanıtlıyor. Karnenin dört üst kutusunu, öne çıkan bulgularını, yerel ekonomi göstergelerini, il dışına giden bedeli ve yıllık ihale hacmini sırayla inceledik. Sonra Sivas'ı komşusu Kayseri ile yan yana koyduk.

6.085 ihale

Sivas'taki idarelerin 2019–2025 (tam yıllar) arasında sonuçlandırdığı ihale sayısı. Kaynak: İhaleGlobal Sivas il karnesi.

Yedi tam yıl boyunca Sivas'taki kamu idareleri 6.085 ihaleyi sonuçlandırdı. Karne, bedel olarak en büyük payın inşaat ve altyapı işlerinde olduğunu gösteriyor.

Yüzde 29,2: tek teklif oranı

Sivas'ta 2019–2025 (tam yıllar) sonuçlanan ihalelerde tek teklif oranı. Kaynak: İhaleGlobal Sivas il karnesi.

Sivas'ta sonuçlanan ihalelerin yüzde 29,2'sinde yalnız tek firma teklif verdi. Karne, ülke geneli için yüzde 29,3 değerini veriyor ve Sivas'ı "Türkiye ortalamasına yakın" diye özetliyor.

Çok kısımlı ihalelerde bu oranın hesabı farklılaştığı için karne, yalnız tek kısımlı (tek lotlu) ihalelere de ayrıca bakıyor. Orada Sivas'ın oranı yüzde 31,3, ülke geneli yüzde 30,5. Sivas'ta bir ihalenin ortalama lot sayısı 3,8.

Bu bir rekabet göstergesi. Tek tek ihalelerin usulüne dair bir hüküm içermiyor ve nedenlerini açıklamıyor.

Yüzde 17,8: ortalama tenzilat

Sivas'ta tek kısımlı ihalelerde ortalama tenzilat, 2019–2025 (tam yıllar). Kaynak: İhaleGlobal Sivas il karnesi.

Tenzilat, sözleşmenin idarenin hesapladığı yaklaşık maliyetin ne kadar altında bağlandığını gösteriyor. Karneye göre Sivas'ta tek kısımlı ihalelerde ortalama tenzilat yüzde 17,8. Teklif hazırlayan bir firma için bu oran, fiyat çıtasını görmenin pratik bir yolu.

Doğrudan temin: 45.299 işlem

EKAP'ta yayımlanan doğrudan temin işlemleri, 2022–2026. Kaynak: İhaleGlobal Sivas il karnesi.

Dördüncü kutu ihalelerin dışında kalan alımları gösteriyor. Doğrudan temin, ihaleden ayrı bir alım yöntemi olduğu için karnede ayrı raporlanıyor ve ihale rakamlarına eklenmiyor. Karne 2022–2026 arasında 45.299 doğrudan temin işlemini kaydetmiş. EKAP doğrudan temin sonuçlarını Mart 2025'ten itibaren çok daha geniş yayımlamaya başladığı için bu sayı yıllar arasında kıyaslanamaz.

Göze çarpanlar

Sivas kamu tedarik verisinden öne çıkan bulgular. Kaynak: İhaleGlobal Sivas il karnesi.

Karnenin "Göze çarpanlar" bölümü beş bulguyu öne çıkarıyor. Bu bölümdeki bedel rakamları 2019'dan başlıyor ve 2026'nın şimdiye kadarki kısmını da içeriyor; ihale sayısı, tek teklif ve tenzilat oranları ise 2019–2025 tam yıllarına ait.

Yerli pay. İldeki kamu alımlarının bedel bazında yüzde 53'ü yerel firmalarda kalıyor. İl dışına en çok pay giden il Ankara.

İş ihracatı. Sivas firmaları kendi il pazarının 1,2 katı büyüklüğünde kamu işi kazandı. Karne, ilin en büyük "ihracatçı" firması olarak Seymen Petrol İnşaat Turizm Nakliyat ve Madencilik Ticaret Limited Şirketi'ni gösteriyor; firmanın kazandığı toplam sözleşme bedeli 5.825.616.782 ₺.

Talep yoğunluğu. Alımların en büyük kısmı inşaat, altyapı, üstyapı ve yapım sektöründe. En aktif doğrudan temin alıcısı Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii A.Ş. (TÜRASAŞ) Sivas Bölge Müdürlüğü.

Rekabet. Tek teklifli sonuç oranı Sivas'ta tüm ihalelerde yüzde 29,2, tek lotlu ihalelerde yüzde 31,3. Karne bunu Türkiye ortalamasına yakın buluyor.

Yerelleştirme. Yüksek talepli sektörler içinde yerli payı en düşük olan alan tıbbi cihaz, laboratuvar ve hastane ekipmanları. Burada yerli pay yalnız yüzde 10; 1.372.416.587 ₺ il dışına gidiyor.

Yerel ekonomi ve iş ihracatı

Sivas'ta yerel firma payı, iş ihracatı, il kamu alım pazarı ve ihale hacmi sırası. Kaynak: İhaleGlobal Sivas il karnesi.

Karnenin yerel ekonomi bölümü dört göstergeyle özetleniyor. Sivas'ta ihale bedelinin yüzde 52,8'i Sivas merkezli firmalarda kalmış. Sivas firmalarının ülke genelinde kazandığı iş, ilin kendi kamu alım pazarının 1,2 katı. İlin kamu alım pazarı nominal olarak 48.820.176.834 ₺. Sivas, ihale hacminde 81 il arasında 24. sırada.

İl dışına giden bedel

Sivas'ta il dışına giden bedel, sektörlere göre. Kaynak: İhaleGlobal Sivas il karnesi.

Karne, ilin en çok harcama yaptığı ama önemli kısmı il dışı firmalara giden sektörleri ayrıca tabloya döküyor. "İl dışına giden", merkezi başka ilde olan firmalara bağlanan sözleşme bedeli demek. Sivas genelinde bu tutar 23.025.808.848 ₺, yani pazarın yüzde 47'si.

Tutar olarak en büyük kalem inşaat, altyapı, üstyapı ve yapım: bu sektörde ilin talebi 30.633.232.925 ₺, yerli pay yüzde 62 ve il dışına giden 11.705.308.474 ₺. Hazır yemek ve lokantacılıkta yerli pay yüzde 32 (1.806.808.946 ₺ il dışına gitmiş). Tıbbi cihaz, laboratuvar ve hastane ekipmanlarında yerli pay yüzde 10 (1.372.416.587 ₺). Sağlık, medikal, ilaç ve kozmetikte yüzde 18 (1.305.515.969 ₺), kanalizasyon, boru, su, doğalgaz ve sıhhi tesisatta yüzde 41 (1.063.884.490 ₺), işletmecilik, işçilik ve sosyal hizmetlerde yüzde 27 (739.449.228 ₺).

Yıllara göre ihale hacmi

Sivas'ta yıllara göre ihale hacmi (sözleşme bedeli, milyon ₺, nominal). 2026 kısmi yıl. Kaynak: İhaleGlobal Sivas il karnesi.

Karnedeki grafik, Sivas'ta her yıl sonuçlanan ihalelerin toplam sözleşme bedelini milyon lira olarak gösteriyor: 2019'da 702, 2020'de 1.264, 2021'de 1.534, 2022'de 3.431, 2023'te 7.095, 2024'te 8.092 ve 2025'te 15.067 milyon ₺. 2026 için görünen 12.197 milyon ₺, yıl tamamlanmadığı için kısmi. Bedeller nominal olduğundan ve enflasyona göre düzeltilmediğinden yıllar arasında doğrudan kıyas yapılmamalı.

Sivas ile Kayseri yan yana

Sivas ve Kayseri'nin 2019–2025 (tam yıllar) kamu ihale göstergeleri. Kaynak: İhaleGlobal Sivas ve Kayseri il karneleri.

Kayseri, Sivas'ın komşusu ve Sivas'tan daha büyük bir kamu ihale pazarı. İki ilin karnesi aynı dönem ve aynı yöntemle hazırlandığı için göstergeleri doğrudan karşılaştırmak mümkün.

Hacim. Kayseri'de 8.205, Sivas'ta 6.085 ihale sonuçlandı. Sözleşme bedeli olarak Kayseri'nin kamu ihale pazarı Sivas'ınkinin yaklaşık iki katı.

Tek teklif. Sivas'ta ihalelerin yüzde 29,2'sinde, Kayseri'de yüzde 24,6'sında tek teklif verildi. Çok kısımlı ihalelerin etkisini ayıklayan tek lotlu ihalelerde fark daha belirgin: Sivas'ta yüzde 31,3, Kayseri'de yüzde 23,8.

Tenzilat. Ortalama tenzilat Kayseri'de yüzde 19,2, Sivas'ta yüzde 17,8.

Yerel firmalar. İki ilde de ihale bedelinin yaklaşık yarısı ya da biraz fazlası il merkezli firmalarda kaldı; bu pay Kayseri'de Sivas'tan daha yüksek. Buna karşılık Sivas firmalarının ülke genelinde kazandığı iş, ilin kendi ihale pazarının üzerinde; Kayseri firmalarında bu oran ilin kendi pazarına yakın. Yani Sivas firmaları kendi ilinin dışında da iş alıyor.

Karşılaştırma, farkların nedenini açıklamıyor; iki ilin büyüklüğü, sektör yapısı ve ihale türleri farklı. Ama Sivas'ta ihaleye girmeyi düşünen bir firma için tablonun söylediği net: Kayseri'de ihaleler daha sık birden fazla teklif alıyor, Sivas'ta tek teklifle sonuçlanan ihale oranı daha yüksek.

Ayrıntılar karnede

Sektörlere göre yerel firma payı, ilde en çok alım yapan idareler, iş alan firmalar, şehirlerarası ticaret ve doğrudan temin tabloları gibi daha fazla ayrıntı İhaleGlobal Sivas il karnesinde yer alıyor. Kayseri'nin verilerine İhaleGlobal Kayseri il karnesinden ulaşılabilir.

Veri ve yöntem notu

Rakamlar, İhaleGlobal'in EKAP'ın kamuya açık ihale sonuç kayıtlarından yaptığı derlemeye dayanıyor ve resmî toplam değildir. İhale sayısı, tek teklif oranı, tenzilat ve Sivas–Kayseri karşılaştırması 2019–2025 tam yıllarına aittir; bedel tabloları (yerel firma payı, il dışına giden bedel, ihale hacmi ve firma tutarları) 2026'nın şimdiye kadarki kısmını da içerir. Bedeller nominal TL'dir, enflasyona göre düzeltilmemiştir. Yerel firma payında firmanın ili, EKAP'taki firma kaydındaki merkez ilidir. Doğrudan temin sayısı ayrı bir arşivden (2022–2026) gelir ve ihale rakamlarına eklenmez. Dönem ve yöntem ayrıntıları karnede yer alıyor.

SİBERPORT TEKNOLOJİ A.Ş. hakkında: İhaleGlobal, SİBERPORT TEKNOLOJİ A.Ş. tarafından geliştirilen kamu ihale takip platformudur. Şirketin diğer projelerinden Fasonda.com, atölyelerin boş kapasitesini haritada gösteren ve iş verenlerle buluşturan fason üretim ağıdır; AtloNet ise Türkiye'nin 81 ilinde kurum ve kamusal alanlara dair kaynaklı bilgileri bir araya getiren yerel bilgi ağıdır.

Önerilen yayın etiketi (isteğe bağlı): "İhaleGlobal veri katkısıyla". Görseller bu belgede yerinde yer alıyor; aynı klasörde ayrıca tek tek PNG olarak da bulunuyor.