Türkiye’nin IMEC Hamlesi İsrail’i Endişelendirdi! Tel Aviv’de Stratejik Kayıp Korkusu!

Türkiye’nin IMEC Hamlesi İsrail’i Endişelendirdi! Tel Aviv’de Stratejik Kayıp Korkusu!

Türkiye’nin Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) projesinin güzergâhına ilişkin diplomatik girişimlerde bulunduğu iddiası İsrail’de gündem oldu. İsrail basını, Ankara’nın koridorun İsrail üzerinden geçmesini engellemek amacıyla ABD nezdinde temaslar yürüttüğünü öne sürerken, İsrailli uzmanlar projenin dışında kalmanın Tel Aviv açısından ciddi ekonomik ve stratejik kayıplara yol açabileceği uyarısında bulundu.

İsrail'de yayın yapan Kanal 13 televizyonu, Türkiye'nin küresel ticaret açısından büyük önem taşıyan Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru'nun güzergâhını değiştirmek amacıyla diplomatik girişimlerde bulunduğunu iddia etti. Haberde, Ankara'nın ABD ile temaslar gerçekleştirerek İsrail'in projedeki konumunu zayıflatmaya çalıştığı ileri sürüldü.

İsrail basınında yer alan değerlendirmelerde, Türkiye'nin bölgesel diplomasi alanındaki etkinliğinin IMEC projesinin geleceğini etkileyebileceği belirtildi. Tel Aviv yönetiminin ise koridorun dışında kalması durumunda ülkenin uluslararası ticaret ve lojistik alanındaki stratejik öneminin azalmasından endişe duyduğu aktarıldı.

Eski İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Giora Eiland, Kanal 13'e yaptığı açıklamada, IMEC'in İsrail'i devre dışı bırakarak Doğu ile Batı arasında yeni bir ticaret bağlantısı oluşturmasının ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Eiland, “Ekonomik faturası çok ağır olur, kayıplar yüksek olur ve İsrail'in stratejik konumu gerilemeye başlar. Bu, birkaç yılda telafi edilebilecek bir durum değil çünkü onlarca yılı kapsayan bir yatırım projesi” ifadelerini kullandı.

İsrail Limanları Şirketi Yönetim Kurulu Başkanı Hezi Halavia da projeye ilişkin değerlendirmesinde, İsrail'deki bürokratik süreçlerin yatırımların ilerlemesini yavaşlattığını belirtti. Bölgedeki diğer ülkelerin daha hızlı karar alarak projelerini hayata geçirebildiğine dikkat çeken Halavia, bu durumun İsrail açısından rekabet dezavantajı oluşturduğunu ifade etti.

Eski İsrail Deniz Kuvvetleri Komutanı Eliezer Alfred Marom ise Türkiye'nin bölgesel siyasetteki etkisinin IMEC projesinin geleceğinde belirleyici olabileceğini savundu. Ankara'nın bölgedeki diplomatik ilişkileri üzerinden koridorun mevcut güzergâhına karşı etkili bir pozisyon geliştirdiğini ileri süren Marom, Türkiye'nin özellikle Suriye üzerindeki etkisine dikkat çekti.

İsrail'deki ulusal güvenlik kurumlarına danışmanlık yapan MIND Israel düşünce kuruluşunun araştırmacısı Noa Shustherman Dvir de Tel Aviv yönetiminin proje konusunda yeterince aktif davranmadığını savundu. Dvir, IMEC'in dışında kalınmasının İsrail'i küresel ticaret ağlarında dışlanmış bir aktör haline getirebileceğini belirtti.

İsrail basınındaki haberde yalnızca Türkiye'nin değil, bölgedeki diğer ülkelerin de projenin güzergâhına ilişkin farklı beklentilerinin bulunduğu ifade edildi. Mısır'ın, IMEC'in faaliyete geçmesi durumunda Süveyş Kanalı üzerinden elde ettiği gelirlerin azalmasından endişe duyduğu, Suriye'nin ise ticaret hattının İsrail'in Hayfa Limanı yerine kendi limanlarına yönlendirilmesini istediği öne sürüldü.

Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru projesi, Eylül 2023'te Hindistan, ABD, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Fransa, Almanya, İtalya ve Avrupa Birliği arasında imzalanan mutabakat zaptıyla gündeme gelmişti. Proje, Hindistan ile Avrupa arasında ticaret, enerji ve dijital bağlantı altyapısının geliştirilmesini amaçlıyor.

Doğu ve Kuzey koridorları olmak üzere iki ana bölümden oluşması planlanan IMEC kapsamında Hindistan'dan deniz yoluyla Birleşik Arap Emirlikleri'ne ulaşan yüklerin, demir yolu bağlantılarıyla Suudi Arabistan ve Ürdün üzerinden İsrail'in Hayfa Limanı'na taşınması, buradan da Avrupa'ya ulaştırılması öngörülüyor.

Ancak bölgedeki siyasi gelişmeler, ülkeler arasındaki diplomatik rekabet ve alternatif güzergâh arayışları, projenin geleceğine ilişkin tartışmaları artırıyor.

Türkiye'nin güzergâhı değiştirmeye yönelik girişimlerde bulunduğu iddiası henüz resmî makamlar tarafından doğrulanmazken, İsrail basınındaki değerlendirmeler Ankara'nın bölgesel ticaret ve ulaştırma projelerindeki etkisine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.