SGK mevzuatında 1993, 2009 ve 2014 girişlilerin prim ve yaş hesaplaması müjdesi!

Emeklilik planlaması yapan milyonlarca çalışan için ilk sigorta başlangıç tarihi, tabi olunacak prim gün sayısını ve yaş sınırını belirleyen temel kriter olarak öne çıkıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında 1999 ve 2008 yıllarında yapılan yasal düzenlemeler nedeniyle 1993, 2009 ve 2014 yıllarında çalışma hayatına başlayan sigortalılar farklı emeklilik rejimlerine tabi tutuluyor.

1993, 2009 ve 2014 SGK girişlilerin prim ve yaş şartları

4A (SSK) kapsamında ilk kez sigortalı olan vatandaşlar için giriş yıllarına göre yürürlükte olan koşullar şöyle sıralanıyor:

• 1993 sigorta girişliler: 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan bu gruptaki çalışanlar, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi kapsamında yaş şartı aranmaksızın emeklilik hakkı elde edebiliyor. Emeklilik için giriş ay ve gününe göre 5600 ile 5675 arasında değişen prim gününü ve kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıllık sigortalılık süresini tamamlamak yeterli oluyor.

• 2009 sigorta girişliler: 5510 sayılı Kanun hükümlerine tabi olan 2009 girişlilerde normal emeklilik için 7200 prim günü gerekiyor. Tam prim gününü dolduramayanlar için kısmi (yaştan) emeklilik sınırı ise 4700 prim günü olarak uygulanıyor.

• 2014 sigorta girişliler: 2014 yılında ilk kez sigortalı olan SSK çalışanları normal emeklilikte 7200 prim gününe tabi tutulurken, 2008 sonrasında her yıl 100 gün artan geçiş takvimi nedeniyle kısmi emeklilik için en az 5200 prim günü ödemek durumunda kalıyor.

2009 ve 2014 girişli sigortalılarda prim gününün tamamlanması tek başına aylık bağlanması için yeterli olmuyor. 7200 günün 31 Aralık 2035 tarihine kadar tamamlanması halinde kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı aranırken; bu tarihten sonra gününü dolduranlar için yaş haddi kademeli olarak 65'e kadar yükseliyor. Kısmi emeklilikte (4700 ve 5200 gün) ise yaş şartı kadınlarda en az 61, erkeklerde en az 63'ten başlayarak kademeli uygulanıyor.

Doğum ve askerlik borçlanmasıyla prim tamamlama

Prim günü eksik olan çalışanlar, yasal borçlanma haklarını kullanarak eksik günlerini kapatabiliyor. Kadın çalışanlar, sigorta başlangıcından sonra dünyaya gelen en fazla üç çocuk için, çocuk başına 720 gün olmak üzere toplam 2160 güne kadar doğum borçlanması yapabiliyor.

Erkek sigortalılarda ise askerlik borçlanması prim gün sayısını artırıyor. Askerlik hizmetinin ilk sigorta tescil tarihinden önce yapılmış olması durumunda, borçlanılan süre kadar sigorta giriş tarihi geriye çekiliyor ve sigortalı daha avantajlı bir yaş/prim kademesine geçebiliyor.

Malulen emeklilik, engelli hakkı ve yıpranma payı

Sağlık sorunları nedeniyle çalışma gücünü en az yüzde 60 oranında kaybettiği SGK Sağlık Kurulu tarafından tespit edilen sigortalılar, 10 yıllık sigortalılık süresi ve 1800 prim günüyle malulen emekli olabiliyor. Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede malul olanlarda 10 yıllık sigortalılık süresi aranmıyor.

En az yüzde 40 oranında engelli raporu bulunan sigortalılar ise ilk işe giriş tarihlerine ve engel oranlarına göre değişen prim ve sigortalılık sürelerini doldurduklarında yaş şartı aranmaksızın emeklilik hakkı kazanabiliyor. Ayrıca madencilik, demir-çelik ve sağlık gibi ağır ve riskli iş kollarında çalışanlara fiili hizmet süresi zammı (yıpranma payı) uygulanarak hem prim günlerine ilave yapılıyor hem de emeklilik yaşından indirim sağlanıyor.