Telif Hakkı

Av. Selahattin Utku İlter
Av. Selahattin Utku İlter
Telif Hakkı
25-07-2022
<p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="color:#111111">İnternet ve sosyal medya kullanımının giderek artması,</span></span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"> bir yandan kullanıcıların birbirleri ile ve d&uuml;nya ile olan mesafesini ortadan kaldırarak iletişimin daha hızlı kurulabilmesine olanak sağlamakta, diğer yandan (bunun bir getirisi olarak) telif hakları ihlallerinin artmasına sebep olmaktadır. </span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">D&uuml;nyanın diğer ucunda icra edilen bir esere (g&ouml;rsel, m&uuml;zik, metin vb.) ulaşmak ve bu eseri &ccedil;eşitli sosyal mecralarda kullanmak veya paylaşmak artık tek bir tık ile m&uuml;mk&uuml;n olduğundan, telif hakları ihlalleri de d&uuml;nyanın pek &ccedil;ok noktasında eş zamanlı olarak meydana gelebilmektedir.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">&Ouml;ncelikle, bu k&ouml;şe yazımı; internet/sosyal medya kullanıcılarının bilin&ccedil; d&uuml;zeylerine olumlu katkıda bulunarak telif hakkı ihlallerinden kaynaklanan hukuki uyuşmazlıkların bir nebze de olsa &ouml;n&uuml;ne ge&ccedil;ebilmek adına kaleme aldığımı belirtmek isterim. </span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="color:#202122">Telif Hakkı Nedir?</span></span></span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="color:#202122">Telif hakkı, </span></span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">fikir &uuml;r&uuml;n&uuml; eserler &uuml;zerinde yaratıcısının sahip olduğu haktır. Bir başka deyiş ile telif hakkı; kişinin, fikri emeği ile meydana getirdiği fikir ve sanat eserleri &uuml;zerindeki hakların b&uuml;t&uuml;n&uuml;d&uuml;r.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">T&uuml;rkiye&rsquo;de Telif Haklarını Koruyan Yasal D&uuml;zenleme Bulunuyor Mu?</span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Telif hakları, &uuml;lkemizde 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında koruma altına alınmıştır. Ancak bir fikir veya sanat bir &uuml;r&uuml;n&uuml;n, &uuml;lkemizde 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında hukuki korumadan faydalanabilmesi i&ccedil;in &ouml;ncelikle kanundaki anlamı ile &ldquo;eser&rdquo; niteliğini taşıması gerektiğini belirtmek gerekir.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eser Nedir?</span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eser; sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, g&uuml;zel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini ifade eder. Bunlar eserlerle ilgili genel başlıklardır. Uygulamada pek &ccedil;ok farklı eser, bu başlıklardan birisine d&acirc;hil edilebilir.</span></span> </span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><u><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu&rsquo;na g&ouml;re bir fikir ve sanat &uuml;r&uuml;n&uuml;n&uuml;n eser olarak kabul edilip koruma altına alınabilmesi i&ccedil;in;</span></span></u></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* Kanununda belirtilen g&uuml;zel sanat eserlerinden birisine d&acirc;hil olması, (şekil şartı)</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Sahibinin hususiyetini taşıması, (s&uuml;bjektif şart)</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* Sahibinin hususiyetini g&ouml;sterecek bi&ccedil;imde şekillenmiş olması, (algılanabilirlik şartı)</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* Fikri bir &ccedil;abanın &uuml;r&uuml;n&uuml; olması gerekir.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eser Sahibi Kimdir?</span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu&rsquo;na g&ouml;re; bir eserin sahibi, onu meydana getiren kişidir. Bir eserin birden fazla sahibi olabilir. Eğer eser par&ccedil;alara ayrılabiliyor ise her bir eser sahibi, kendi meydana getirdiği kısım &uuml;zerinde hak sahibi olur. Eser par&ccedil;alara ayrılamayan bir b&uuml;t&uuml;n ise birlikte eser sahipliği s&ouml;z konusu olur ve eser sahipleri arasında adi ortaklığa ilişkin h&uuml;k&uuml;mler uygulanır. </span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Bu durumda, eser &uuml;zerindeki haklar ancak t&uuml;m sahiplerin iştiraki ile m&uuml;mk&uuml;n olur. Eser sahiplerinden birisinin eser &uuml;zerinde tasarrufa veya hukuki hakkın kullanılmasına haklı bir nedene dayanmaksızın izin vermemesi halinde, diğer eser sahipleri bu izni mahkemeden talep edebilir. Birlikte eser sahipliğinde eser &uuml;zerindeki haklara tecav&uuml;z edilmesi durumunda ise eser sahiplerinden her biri tek başına hukuki yollara başvurabilir.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eser Sahibinin Hakları Nelerdir?</span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eser sahibinin hakları, mali haklar ve manevi haklar olarak ikiye ayrılır.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eser &Uuml;zerindeki Mali Haklar Nelerdir?</span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eser &uuml;zerindeki mali haklar; eser sahibinin, yarattığı eserden ekonomik olarak faydalanma hakkını ifade eder. Mali hakları kullanma yetkisi, eser sahibine ait mutlak bir haktır. </span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><u><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">5846 Sayılı Kanun&rsquo;a g&ouml;re eser &uuml;zerindeki mali haklar şu şekildedir;</span></span></u></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* </span></span><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#1_Eseri_Isleme_Hakki_FSEK_m_21" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eseri işleme hakkı</span></span></a><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">, </span></span><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#1_Eseri_Isleme_Hakki_FSEK_m_21" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">(FSEK, m.21)</span></span></a></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* </span></span><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#2_Eseri_Cogaltma_Hakki_FSEK_m_22" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eseri &ccedil;oğaltma hakkı</span></span></a><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">,</span></span><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#2_Eseri_Cogaltma_Hakki_FSEK_m_22" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"> </a><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#2_Eseri_Cogaltma_Hakki_FSEK_m_22" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">(FSEK, m.22)</span></span></a></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* </span></span><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#3_Eseri_Yayma_Hakki_FSEK_m23" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eseri yayma hakkı,</span></span></a><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#3_Eseri_Yayma_Hakki_FSEK_m23" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"> </a><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#3_Eseri_Yayma_Hakki_FSEK_m23" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">(FSEK, m.23)</span></span></a></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* </span></span><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#4_Eserin_Temsil_Hakki_FSEK_m24" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eserin temsil hakkı,</span></span></a><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#4_Eserin_Temsil_Hakki_FSEK_m24" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"> </a><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#4_Eserin_Temsil_Hakki_FSEK_m24" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">(FSEK, m.24)</span></span></a></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* </span></span><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#5_Eseri_Umuma_Iletim_Hakki_FSEK_m25" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eseri umuma iletim hakkı. </span></span></a><a href="https://reyhankayisli.av.tr/telif-haklari-eser-mali-haklar-avukat/#5_Eseri_Umuma_Iletim_Hakki_FSEK_m25" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">(FSEK, m.25)</span></span></a> </span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eser &Uuml;zerindeki Manevi Haklar Nelerdir?</span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eser &uuml;zerindeki manevi haklar; eser sahibinin, eser &uuml;zerinde bulunan ekonomik olmayan ve eser sahibi ile eser arasındaki duygusal ilişkinin sonucu olarak ortaya &ccedil;ıkan hak ve yetkilerini ifade eder. Manevi hakları kullanma yetkisi de tıpkı </span></span><a href="https://reyhankayisli.av.tr/eser-sahipligi-ve-telif-haklari/" style="color:blue; text-decoration:underline" target="_blank"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">eser &uuml;zerindeki mali haklar</span></span></a><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">da olduğu gibi eser sahibine ait mutlak bir haktır. </span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><u><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">5846 Sayılı Kanun&rsquo;a g&ouml;re eser &uuml;zerindeki manevi haklar şu şekildedir;</span></span></u></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* Umuma arz yetkisi, </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">(FSEK, m.14)</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* Eser sahibinin adının belirlenmesi salahiyeti, </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">(FSEK, m.15)</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* Eserde değişiklik yapılmasını menetme yetkisi, </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">(FSEK, m.16)</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* Eser sahibinin malik ve zilyede karşı hakları. </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">(FSEK, m.17)</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Telif Hakkı Nasıl ve Nereden Alınır?</span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Telif hakkının elde edilebilmesi i&ccedil;in herhangi bir tescile başvurulması gerekmemektedir. Ancak herhangi bir ihlal ya da başka bir hukuki meselede ispat kolaylığı sağlamak a&ccedil;ısından; isteğe bağlı olarak, K&uuml;lt&uuml;r ve Turizm Bakanlığı&rsquo;na bağlı Telif Hakları Genel M&uuml;d&uuml;rl&uuml;ğ&uuml;&rsquo;ne gerekli belgelerle yapılacak başvuru ile tescil sağlanabilmektedir. İsteğe bağlı kayıt ve tescil i&ccedil;in gerekli belgeler ile başvuru usul&uuml;, Fikir ve Sanat Eserlerinin Kayıt ve Tescili Hakkında Y&ouml;netmelik m.7&rsquo;de belirtilmiştir.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Bazı istisnai durumlarda, fikir ve sanat eserlerinin tescilinin zorunlu olabileceğini belirtmek gerekir. Fikir ve Sanat Eserlerinin Kayıt ve Tescili Hakkında Y&ouml;netmelik m. 5&rsquo;te zorunlu kayıt ve tescile değinilmiştir.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><u><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">İlgili madde uyarınca; </span></span></u></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><em><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">&ldquo;Sinema ve m&uuml;zik eserlerinde filmlerin ilk tespitini ger&ccedil;ekleştiren film yapımcıları ile seslerin ilk tespitini ger&ccedil;ekleştiren fonogram yapımcıları, hak ihdas etmek amacı taşımaksızın, sahip oldukları hakların ihlal edilmemesi, hak sahipliklerinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlanması ve mali haklara ilişkin yararlanma yetkilerinin takip edilebilmesi amacıyla sinema ve m&uuml;zik eserlerini i&ccedil;eren yapımlarının kayıt ve tescilini yaptırırlar.&rdquo;</span></span></em></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Bunların yanı sıra, notere başvuru yaparak telif hakkı almak da m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Ancak telif hakkının alınması i&ccedil;in notere başvurmak, garanti ve kesin bir yol olmadığı gibi masraflı bir yoldur. Noter tasdiki olsa bile, eserin &ccedil;alınması halinde, &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; kişilerin esere daha &ouml;nce sahip olup olmadıklarının kesin bir cevabı bulunmadığından bu y&ouml;ntemin pratik olmadığını s&ouml;ylemek gerekir.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Telif Hakkı İhlali Nedir?</span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify">&nbsp;</p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Telif hakkı ihlali, telif hakkıyla korunan eserin; izinsiz bir bi&ccedil;imde kullanılması, &ccedil;oğaltılması, kopyalanması, temsil edilmesi, yayılması, ticari ama&ccedil;larla satılması ya da kiralanması gibi telif hakkı sahibine verilen belirli m&uuml;nhasır hakların ihlal edilmesi anlamını taşır.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Telif Hakkı İhlali Hırsızlık Mıdır?</span></span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Telif hakkı sahipleri, telif hakkı ihlaline ilişkin olarak sıklıkla&nbsp;&ldquo;</span></span></span><a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/H%C4%B1rs%C4%B1zl%C4%B1k" style="color:blue; text-decoration:underline" title="Hırsızlık"><span style="font-size:12.0pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">hırsızlık</span></span></span></a><span style="color:blue"><u><span style="font-size:12.0pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">&rdquo;</span></span></span></u></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">&nbsp;tabirini kullanmaktadırlar. <span style="color:#202122">Ancak </span>telif hakkı ihlalinin, 5237 Sayılı T&uuml;rk Ceza Kanunu&rsquo;nun 141. ve 142. maddelerinde belirtilen hırsızlık ve nitelikli hırsızlık ile aynı anlamı taşımadığını belirtmek gerekir.</span></span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="background-color:white"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="color:#202122">Hırsızlık; yazılı kanunlar ya da toplumsal meşruiyet d&uuml;zeyinde m&uuml;lkiyeti kendine ait olmayan bir taşınır malı, izinsizce alıkoyma, kullanma, nesneden menfaat temin etme işidir. Telif hakkı ihlalinde ise taşınır bir malın değil, fikri ya da sanatsal bir &uuml;r&uuml;n&uuml;n izinsiz kullanımı (işlenmesi, &ccedil;oğaltılması vb.) s&ouml;z konusudur.</span></span></span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Telif Hakkı İhlali Durumunda Ne Olur?</span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Bir kişinin kanunda belirtilen şartlarda korunan hakları ihlal edildiği zaman tazminat ve ceza yargılaması devreye girecektir. Dolayısıyla, telif hakkını ihlal eden kişi, hem işlediği su&ccedil; sebebi ile cezalandırılacak hem de haksız fiili dolayısıyla tazminat &ouml;demek zorunda kalacaktır.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><u><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Telif hakkı ihlali durumunda, somut olayın &ouml;zelliğine g&ouml;re;</span></span></u> </span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* Tecav&uuml;z&uuml;n ref&rsquo;i davası, </span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* Tecav&uuml;z&uuml;n men&rsquo;i davası, </span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* Tazminat davası,</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">* Ceza davaları a&ccedil;ılabilmektedir.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Tecav&uuml;z&uuml;n Ref&rsquo;i Davası (FSEK. m.66)&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Mevcut bir hak ihlali var ise somut olayın &ouml;zelliklerine g&ouml;re tecav&uuml;z&uuml;n ref&rsquo;i davası a&ccedil;ılabilir. Bu davanın konusu, s&ouml;z konusu ihlalin sona erdirilmesidir. Bu davada, mahkemece verilen kararlar telif sahibinin mali ve manevi haklarını koruyucu niteliktedir.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Tecav&uuml;z&uuml;n Men&rsquo;i Davası (FSEK. m.69)</span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eser sahibinin hen&uuml;z ihlal edilen bir hakkı olmasa dahi, ihlalin ger&ccedil;ekleşmesi muhtemel ise tecav&uuml;z&uuml;n men&rsquo;i davası a&ccedil;ılabilir. Tecav&uuml;z&uuml;n men&rsquo;i (muhtemel haksız kullanımın &ouml;nlenmesi) i&ccedil;in ihlal eyleminde bulunanın kusuru aranmaz.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Tazminat Davası (FSEK. m.70)</span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Korunan telif hakları ihlal edilen kişiler, hem maddi hem de manevi zararlarını gidermek adına tazminat talebinde bulunabilirler. Manevi hakları haleldar edilen kişiler, uğradıkları manevi zarara karşılık manevi tazminat &ouml;denmesi adına dava a&ccedil;abilirler. </span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Eser &uuml;zerindeki mali haklara tecav&uuml;z halinde de eser sahibi maddi tazminat talebinde bunabilir. 6098 Sayılı T&uuml;rk Bor&ccedil;lar Kanunu, bu durumda haksız fiil h&uuml;k&uuml;mlerinin uygulanacağını belirtmiştir. Hak sahibinin maddi tazminat talep edebilmesi i&ccedil;in; manevi haklara tecav&uuml;z durumundan farklı olarak, ihlal eylemini ger&ccedil;ekleştirenin kusurlu bulunması ve maddi zararın ispatı gerekir.</span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><strong><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Ceza Davaları (FSEK. m.71)</span></span></strong></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Kişinin korunan telif hakları ihlal edildiği zaman, ihlalden sorumlu olanlar genel olarak hapis veya adli para cezası ile cezalandırılırlar. Hangi fiilin hangi cezai yaptırıma tabi olduğu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu&rsquo;nun 71. maddesi ile devamında yer alan maddelerinde ayrıntılı olarak belirtilmiştir. </span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify">&nbsp;</p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Ceza davalarında izlenecek usule kısaca değinmek gerekirse; eser veya bağlantılı veya mali hak sahipleri veya yetkili meslek birliği, tecav&uuml;z&uuml;n ger&ccedil;ekleştiği ya da sonu&ccedil;larının meydana geldiği yerin savcılığına başvurur. Cumhuriyet savcısı, şik&acirc;yet &uuml;zerine su&ccedil; konusu eşya ile ilgili olarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu h&uuml;k&uuml;mlerine g&ouml;re, el koyma koruma tedbirinin alınmasına ilişkin gerekli işlemleri ger&ccedil;ekleştirir. </span></span></span></span></p> <p style="margin-left:0cm; margin-right:0cm; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,&quot;sans-serif&quot;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Yine, cumhuriyet savcısı gerek g&ouml;rd&uuml;ğ&uuml; takdirde; hukuka aykırı olarak &ccedil;oğaltıldığı iddia edilen eserlerin &ccedil;oğaltılmasıyla sınırlı olarak faaliyetin durdurulmasına karar verebilir. Bu karar, 24 saat i&ccedil;inde h&acirc;kimin onayına sunulur. H&acirc;kim tarafından 24 saat i&ccedil;inde onaylanmayan karar h&uuml;k&uuml;ms&uuml;z kalır.</span></span></span></span></p>
ÖNCEKİ YAZILARI
SİZİN DÜŞÜNCELERİNİZ?