Talha Gurbetçi

Talha Gurbetçi

2002 YILINDA YAŞANANLARI HATIRLAYALIM

Mevcut hükümet içerisinde bulunan İktidar partileri arasında artan uyuşmazlıklar ve ekonomik kriz, 2002 erken seçimlerinin en büyük sebeplerinden oldu. Gelen baskılar sonucu üç partili koalisyon hükümeti erken seçim kararı aldı.

Olay 2002 yılında yaşanmıştır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi 31 Temmuz 2002'de erken seçim kararı alarak seçimin 3 Kasım 2002’de yapılmasına karar verdi. Bu karar, DSP–MHP–ANAP koalisyonu döneminde alınmıştı.
Ancak karar alındıktan sonra, kendileri vekil oldukları halde, partilerinin yeni milletvekili aday listelerinde yer bulamayan bazı mevcut milletvekilleri, Meclis’i olağanüstü toplantıya çağırarak erken seçim kararını iptal ettirmeye çalıştılar. Amaç, seçim tarihini geri almak ya da süreci ertelemek. Bir çok milletvekili bu olaya destek verdi. Ancak, Meclisi toplayıp kararı alacak sayıya ulaşamadılar.
Bu girişim başarılı olmadı ve seçimler planlandığı gibi 3 Kasım 2002 Türkiye genel seçimleri tarihinde yapıldı. Bu seçimler Türk siyasi tarihinde önemli bir kırılma noktası olmuş, yeni bir siyasi dönemi başlatmıştır. Yani o zamanın vekillerinin başlattığı kriz. 2002 seçimlerinin yapılmasına kadar devam etti... Ülkenin en büyük mali krizi gerçekleşti...

NE OLMUŞTU?

Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile Başbakan Bülent Ecevit arasında, 19 Şubat 2001'deki Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısında "Anayasa kitapçığı fırlatılması" nedeniyle yaşanan kavgayla Türkiye siyasi tarihinde eşine az rastlanır bir kriz yaşandı.

2001 ekonomik krizinde Borsa %14,6 oranında değer kaybetti. Faizler %760'a yükseldi. İç borcun GSMH' ya oranı %69'a dış borcun GSMH' y a oranı %79'a çıktı. 800 bin işsiz ve %9 küçülme yaşadı Kriz sürecinde toplam 24 banka battı. Kriz öncesi dönemde Türkiye'de banka sayısı 74'tü. Paranın değeri nerede ise, sıfıra indi. İflaslar ve ekonomik batışlar yaşandı. İnsanlar ne yapacaklarını şaşırmış halde idiler.

2002 Türkiye genel seçimleri, 3 Kasım 2002 günü Türkiye genelinde yapılan erken genel seçimdir. Bu genel seçim ile Türkiye Büyük Millet Meclisi 22. dönem milletvekilleri seçilmiştir. Türkiye genelinde uygulanan yüzde 10 seçim barajlı d'Hondt sistemi nedeniyle, seçime katılan 18 siyasi partiden yalnızca Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) ve Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) bu barajı aşarak meclise milletvekili sokmayı başarmışlardır. Oyların yüzde 34,3'ünü alarak kazandığı 363 milletvekilliği ile tek başına iktidar olan AK Parti, TBMM nin üyelik sayısının yaklaşık yüzde 66 sını alarak liste usulü çoğunluk sisteminin uygulandığı 1950'li yıllardan sonra TBMM'deki en büyük temsil gücünü elde eden siyasi parti oldu.

Ancak, Recep Tayyip Erdoğan vekil seçilemedi. Ak Parti'nin kurulmasının ardından 2002’de Anayasa Mahkemesi, Erdoğan'ın TCK'nın 312. maddesinden mahkum olduğu gerekçesiyle “milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmadığını” belirterek parti kurucusu olamayacağını hükme bağlamıştır. YSK da Anayasa’nın milletvekili seçilme yeterliliğini düzenleyen 76. maddesinde yer alan “ideolojik ve anarşik eylemlere katılma” hükmünü gerekçe göstererek Erdoğan'ın adaylığını kabul etmedi. Hükümeti Abdullah Gül kurdu. Seçimden sonra, 5 Kasım 2002’de Erdoğan'ı ziyaret eden dönemin CHP lideri Baykal, “Kanaatim, bir insanın siyasi suç niteliğinde mahkum olmasının ömür boyu siyasetten mahrum edilmesine gerekçe olmamalıdır” dedi.

13 Aralık 2002’de TBMM’de Ak Parti ve CHP’nin oylarıyla anayasa değişiklik teklifi kabul edildi. 19 Aralık 2002’de ise dönemin Cumhurbaşkanı Sezer, düzenlemeyi veto ederek TBMM’ye iade etti. CHP parti grubu 20 Aralık’ta, vetoya rağmen Anayasa değişikliğine desteğini sonuna kadar sürdürme kararı aldı. Meclis, CHP'nin desteğiyle Anayasa’nın öngördüğü üçte iki çoğunluğun (367) üzerinde 437 oyla 26 Aralık’ta teklifi aynen benimsedi. Meclis’in aynen gönderdiği Anayasa değişikliğini 31 Aralık‘ta Sezer onaylamak durumunda kaldı.

9 Mart 2003’te tekrarlanan Siirt seçimlerinde, AKP’li Mervan Gül, Erdoğan’ın seçilmesine olanak sağlamak amacıyla adaylıktan çekildi. Tekrarlanan seçimde AK Parti Genel Başkanı Erdoğan milletvekili seçildi. Erdoğan'ı önce milletvekili ardından Başbakan oldu. Böylece AK Parti hükümetlerinin yıllarca sürecek olan iktidar olma yürüyüşü başlamış oldu.

Amma bazı yasak uygulamaları ve katsayı dengesizliği devam etti.

İlerleyen yıllarda, Görev süresi dolan dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in yerine kimin geleceği tartışmaları ve 27 Nisan 2007’de yayınlanan ve “e-muhtıra” olarak adlandırılan bildiri, 2007 yılında ülkede tekrar bir erken seçimin yaşanmasına sebebiyet verdi. O yılda ise diğer erken seçimlere göre planlanan seçim tarihine nispeten daha yakın bir tarihte, 4 ay öncesinde seçime gidildi. 2007 seçimlerini yine tek başına hükümeti kuracak çoğunluğu elde eden AK Parti kazandı. Ancak, MHP ve Bağımsız milletvekillerinin meclise girmesiyle AK Parti milletvekili sayısı 2002 yılına göre azaldı.

Abdullah Gül Cumhurbaşkanı seçildi. Böylece 2002 de başlayan süreç Abdullah Gül Cumhurbaşkanı oluncaya kadar devam etti.

2013 yılında Başörtüsü yasağının kalkması için Mecliste oylama yapıldı.411 Milletvekili yasağın kalkması için oy verdi. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Demokratik Sol Parti (DSP) üniversitelerde başörtüsüne serbestlik getiren 5735 sayılı "Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1'inci ve 2'nci maddelerinin iptali veya yok hükmünde OLMASI İÇİN ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURDU. MAHKEME başörtüsünün üniversitelerde serbest bırakılmasına ilişkin Anayasa değişikliğini iptal etti ve yürürlüğünü durdurdu.

Bazı basın kuruluşları Kaos için 411 el kalktı diye haber yaptılar. Aleyhte bir propaganda başlatıldı.

Geçmişte 163. Madde diye bir madde vardı. Müslümanların başında kılıç olarak sallanırdı, sonunda kaldırıldı Bugünde laiklik kavramı müslümanların başında bir baskı unsuru olarak durmaktadır. . Bu kavramın açık ve net şekilde tanımı yapılmalıdır. İnsanların anlayacağı şekilde uygulanmalıdır. Son günlerde Ramazan kutlamaları ile ilgili yapılan etkinliklere bazı kesimler bu kavram üzerinden yüklenmektedirler. Meclisten beklentimiz, Bu durumun ortadan kalkması için gerekli yasal düzenlemeleri yapmalarıdır. Böylece bir ayrışımın önü alınmış olacaktır.

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Talha Gurbetçi Arşivi

Sivas ellerinden dostlara selam

07 Ocak 2026 Çarşamba 09:29

Eğitim Öğretim Dayanışma İster

24 Kasım 2025 Pazartesi 09:21