Merhaba sevgili anneler, anne adayları ve kıymetli okurlarım, ben Diyetisyen Şeyma Kayaş. Her yıl 1-7 Ağustos tarihleri arasında kutladığımız Dünya Emzirme Haftası geldi çattı. Ben de bu özel haftada, bilimin o karmaşık dilini bir kenara bırakıp anne sütünün mucizelerini ve emzirme serüveninin o hassas dengelerini size en içten haliyle anlatmak istedim.

Bebeğiniz İçin Doğanın Sunduğu En Güzel "Aşı"

Anneler, bebeğinize verebileceğiniz en kıymetli hediye o ilk damla sütlerdir. Anne sütü sadece karnı doyuran bir yemek değil; içinde bebeğinizi hastalıklardan koruyan antikorlar, enzimler ve hormonlar barındıran tam anlamıyla "doğal bir aşıdır". Bilim insanları anne sütünün içinde "HMO" (İnsan Sütü Oligosakkaritleri) adı verilen çok özel bileşenler keşfettiler. Kısaca bahsetmek gerekirse; anne sütündeki en yoğun üçüncü madde olan bu gizli kahramanlar, aslında doğrudan bebeği değil, onun bağırsağındaki 'dost' bakterileri beslemek için annenin vücudu tarafından özel olarak üretilir. Bu sayede dost bakteriler çoğalarak bebeğinizin bağırsağını görünmez bir zırh gibi kaplar, hastalık yapıcı kötü mikropları birer tuzak gibi kendilerine çekerek bebeği enfeksiyonlara ve alerjilere karşı korurlar. Üstelik sütünüz, bebeğinizin pırıl pırıl bir beyne ve güçlü bir sinir sistemine sahip olması için gereken Omega-3 (DHA) yağ asitleri açısından da dünyadaki en eşsiz kaynaktır.

Sizi İyileştiren, Mutlu Eden Bir Mucize

"Sütüm bebeğime yarıyor ama bu süreç beni çok yoruyor" demeyin. Emzirmek inanın size de şifa! Doğumdan hemen sonra bebeğinizi göğsünüze aldığınızda, salgılanan oksitosin hormonu sayesinde vücudunuz hızla toparlanmaya başlar ve kanamalarınız azalır.

Aklınızdaki o meşhur soruya da hemen cevap vereyim: "Bu hamilelik kiloları nasıl gidecek?" Hiç dert etmeyin! Emzirmek vücudunuza harika bir enerji harcatır; laktasyon döneminde o kiloları vermek için en doğal yardımcı emzirmektir. Dahası, emzirmenin kadın bedenine yaptığı o büyük iyiliği unutmamak lazım; sizi meme ve yumurtalık kanseri, kalp hastalıkları ve şeker hastalığı gibi pek çok dertten koruyan bir kalkandır.

"Sütün Yetiyor mu?" Baskısı ve Emzirme Mobbingi

Gelelim işin en can alıcı, annelerimizi en çok yoran ve göz ardı edilen kısmına: Çevre baskısı! Bebek dünyaya gelir gelmez etraftan yükselen o meşhur sesleri hepimiz biliriz: "Sütün yetiyor mu?", "Sanki bu çocuk aç, doymuyor", "Sen şu tatlıyı ye de sütün yarasın"... Çoğu zaman iyi niyetle söylenen bu sözler, aslında lohusa bir anne için tam anlamıyla bir duygusal baskıya, yani "emzirme mobbingine" dönüşüyor.

Bilimsel çalışmalar bize diyor ki; annenin "iyi bir anne olmaya çalışması" ve üzerine yüklenen bu "sütüm yetersiz mi?" kaygısı, stres hormonlarını artırarak doğum sonrası depresyon riskini ciddi şekilde tetikliyor. Oysa sütünüzü artıran en temel şey sevgi ve rahatlama hormonu olan oksitosindir ve oksitosin stresten hiç hoşlanmaz! Annenin kendini güvensiz hissetmesi, etrafı tarafından yargılanması ve duygusal bir baskı altında olması, sütün azalmasının ve emzirmenin erken bırakılmasının en büyük nedenlerinden biridir.

Bu yüzden çevredekilere büyük iş düşüyor. Yeni bir anneye "Sütün yetiyor mu?" diye sormak yerine "Sana nasıl yardım edebilirim?", "Bir bardak su getireyim mi?", "Sen harika bir annesin" demek inanın o sütü çok daha fazla artıracaktır. Annelerimizi yargılamadan, onları suçluluk duygusuna itmeden, kararlarına saygı duyduğumuz güvenli ve şefkatli bir alan yaratmalıyız.

Diyetisyeninizin Küçük Bir Notu: Siz İyi Olun Ki Sütünüz İyi Olsun

Canım anneler, bu hassas dönemde sütünüzün miktarını ve kalitesini artırmak için en önemli kural: Bol bol su içmek, dengeli beslenmek ve stresten uzak durmaktır. Sütünüzdeki o mucizevi Omega-3 miktarını artırmak için sofranızdan balığı, cevizi, keten tohumunu eksik etmemeye çalışın. Lütfen başkalarının ne dediğine kulak asmayın ve kendinizi strese sokmayın. Sizin sütünüz sadece sizin bebeğinize özel üretiliyor ve inanın onun için dünyadaki en iyi besin o.

Son olarak anne sütünün cebimize ve doğamıza olan o güzel katkısından bahsetmeden geçemeyeceğim. Anne sütü tamamen ücretsizdir, gece gündüz demeden her an en ideal sıcaklıkta hazırdır. Ne bir biberon masrafı vardır ne de ambalaj atığı çıkarır; yani dünyanın geleceğini koruyan en çevreci besindir.

Canım anneler, bu güzel serüvende yalnız değilsiniz. Sizin sütünüz bebeğinize şifa, yüzünüzdeki tebessüm evinize ışık olsun. Dünya Emzirme Haftanız kutlu olsun! Sağlıkla, sevgiyle ve baskıdan uzak, bol sütlü günlerle kalın...