İnsan hayatında en büyük dua “hasta olmamak”, en büyük ihtiyaç ise gerektiğinde güvenebileceği bir hekimin varlığıdır. 14 Mart yalnızca doktorların ve sağlık çalışanlarının günü değildir; aynı zamanda insanın en zayıf anlarında sığındığı bir mesleğe duyulan saygının da ifadesidir.

Neticede insanız. Ve insan olan herkes gün gelir hastalanabilir.

Hayatın gerçeği şudur: Hiç kimse başına gelebilecek talihsizliklere karşı tamamen korunmuş değildir. Bu yüzden sağlığın kıymeti çoğu zaman kaybedildiğinde anlaşılır. Oysa tıbbın en önemli hedeflerinden biri, hastalıkları tedavi etmekten önce hastalığı önlemektir.

Sağlıklı beslenmek, hareketli bir yaşam sürmek, stresten uzak durmak, çevre ve hijyen kurallarına dikkat etmek… Bunların hepsi hastanelerin kapısını daha az çalabilmemiz için gereken basit ama önemli tedbirlerdir.

Ancak hayat her zaman planladığımız gibi gitmez. Bazen bütün önlemlere rağmen hastalık kapıyı çalar. İşte o zaman yolumuz sağlık kuruluşlarına düşer. Karşımıza çıkan kişi ise hekimdir. Ondan beklentilerimiz büyüktür. Sanki sihirli bir değneği olsun, dokunduğu anda iyileştirsin isteriz.

Fakat çoğu zaman unutulan önemli bir gerçek vardır:

“Hekimlerde ilahi bir güç yoktur.”

Doktorlar da insandır. Uzun yıllar süren eğitimleri, bilgi birikimleri ve tecrübeleriyle hastalarına yardımcı olmaya çalışırlar. Tıp bilimi her geçen gün gelişse de hiçbir hekim tedavi sonuçlarını kesin olarak garanti edemez. Hekimler hastalığın seyrini değerlendirir, riskleri öngörür, komplikasyonları önlemeye çalışır ve hastasını iyileştirmek için en doğru yolu arar. Ama her hastalığın sonucu her zaman doktorun kontrolünde değildir.

Tıbbın çok eski bir ilkesi vardır:
“Önce zarar verme.”

Bu ilke binlerce yıldır hekimliğin temel ahlak kuralıdır. Buna rağmen bütün dikkat ve iyi niyete rağmen bazen istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabilir. Çünkü tıp kusursuzluk değil; sürekli öğrenme, tecrübe ve sorumluluk üzerine kurulu bir meslektir.

Ne yazık ki günümüzde toplum bazen hekimlerden kusursuzluk bekliyor. İşler ters gittiğinde ise sabır ve anlayış yerini öfkeye bırakabiliyor. Kimi zaman hastaların korku ve panikle fevri davranışlara yöneldiğini, hatta sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarının yaşandığını üzülerek görüyoruz.

Hekimlik insanlık tarihinin en eski mesleklerinden biridir. Bu meslek yalnızca bilgiyle değil; sabırla, fedakârlıkla ve büyük bir sorumluluk duygusuyla yürütülür. Bir doktorun yetişmesi yıllar alır. Uzun bir eğitim süreci, yoğun bir uygulama dönemi ve usta-çırak ilişkisi içinde kazanılan tecrübelerle olgunlaşır.

Bugün birçok sağlık çalışanı, dijitalleşen dünyada artan beklentiler ve kronikleşen bir yoğunlukla mücadele ediyor. Bir aile sağlığı merkezinde, aynı anda hem hastasının endişesini dindirmeye çalışan hem de sistemdeki verileri giren o hekimin üzerindeki psikolojik yük, çoğu zaman istatistiklerin ötesindedir. Bu yoğunlukta ne hekim hastasına yeterince zaman ayırabilmekte ne de hasta beklediği ilgiyi görebilmektedir.

Bunun yanında sağlık sisteminde yaşanan bazı etik dışı olaylar da toplumun güven duygusunu zedelemektedir. Sağlık hizmetinin ticari çıkarların gölgesine girmesi ya da vicdanları yaralayan bazı olayların ortaya çıkması hepimizi derinden üzmektedir. Ancak birkaç kötü örnek yüzünden bütün sağlık camiasını suçlamak da büyük bir haksızlık olur.

Çünkü bu ülkede insan hayatını kurtarmak için gece gündüz çalışan, nöbetlerde sabahlayan, fedakârca görev yapan binlerce doktor ve sağlık çalışanı vardır.

Tıbbın amacı insanları zamansız ölümlerden kurtarmaktır. Bir çocuğun, bir gencin hayatını kurtarmak, insanları mümkün olduğu kadar sağlıklı yaşatabilmek tıbbın en büyük hedefidir.

Ancak ne kadar ilerlerse ilerlesin, tıp insan ömrünün doğal sınırlarını ortadan kaldıramaz. Hepimizin içinde işleyen bir biyolojik saat vardır. Gün gelir o saat durur.

O gün gelmeden önce inanıyorum ki hepimizin dileği şu olacaktır:

Hastanelerin kapısını mümkün olduğunca az çalmak, ama gerektiğinde de güvenle çalabilmek.

Tüm sağlık çalışanlarının 14 Mart Tıp Bayramı kutlu olsun.